Wieża widokowa De Baak

DLACZEGO WARTO?

Co czeka na miejscu.

Uitkijktoren De Baak w Munnekezijl stoi w Kollumerwaard, przy zachodniej części Nationaal Park Lauwersmeer. Sama wieża nie jest wysoka – ma około 7 metrów – ale w tym całkowicie płaskim krajobrazie wystarczy to, żeby otworzyć szeroki widok na trzcinowiska, wodę, mokradła i las. Najciekawsze jest jednak to, że jeszcze kilkadziesiąt lat temu nie był to spokojny teren przyrodniczy, tylko wojskowy poligon. Dzisiaj po dawnym schietterrein chodzą koniki i szkockie krowy, a z wieży obserwuje się ptaki zamiast ćwiczeń wojskowych.

Kollumerwaard jest jednym z młodszych fragmentów krajobrazu w tej części Holandii. Wszystko mocno zmieniło się po zamknięciu Lauwerszee w 1969 roku. Budowa tamy odcięła dawną zatokę od Morza Wattowego i stworzyła dzisiejsze Lauwersmeer. Tereny, które wcześniej znajdowały się pod wpływem słonej wody i pływów, zaczęły stopniowo wysychać i zmieniać się w zupełnie nowy ląd. Pojawiły się trawy, trzcinowiska, krzewy i lasy, a cały obszar szybko został przejęty przez ptaki oraz inne zwierzęta.

Część Kollumerwaard przez lata była jednak wykorzystywana przez wojsko jako teren ćwiczeń i strzelań. Dostęp był ograniczony, dzięki czemu poza samą działalnością wojskową spora część krajobrazu pozostawała stosunkowo spokojna. Po zakończeniu tej funkcji teren przejął Staatsbosbeheer i rozpoczęto jego przekształcanie w obszar przyrodniczy. Dzisiaj można po nim spacerować, choć część fragmentów nadal jest zamknięta, żeby zostawić zwierzętom spokojne miejsca.

De Baak została ustawiona właśnie po to, żeby ten teren zobaczyć z góry. Konstrukcja ma charakterystyczny trójkątny kształt i została wykonana ze stali obłożonej drewnem. Nie przypomina klasycznej wieży z prostokątną platformą na czterech słupach. Kolejne trójkątne elementy kierują wzrok w stronę otwartego krajobrazu, a pośrodku znajduje się półokrągły taras widokowy. Na górę prowadzą schody od węższej strony konstrukcji.

Widok jest typowy dla Lauwersmeer: ogromna ilość trzciny, szerokie pasy wody i bardzo niewiele zabudowy. Przy spokojnej pogodzie można mieć wrażenie, że stoi się znacznie dalej od cywilizacji, niż wskazywałaby mapa. Szczególnie dobrze wygląda to wiosną i wczesnym latem, kiedy trzcinowiska są najbardziej żywe, a wokół wieży słychać ogromną ilość ptaków.

Kollumerwaard jest bardzo dobrym miejscem dla osób, które lubią birdwatching. W trzcinach występują między innymi bąki, wodniki, podróżniczki, trzciniaki, rokitniczki i wąsatki. Nad otwartymi fragmentami regularnie polują błotniaki stawowe, a w wodzie i na płyciznach można zobaczyć czaple, gęsi, kaczki i brodzące ptaki. W okolicy notowano również znacznie rzadsze gatunki, dlatego De Baak jest znana wśród osób obserwujących ptaki nie tylko jako zwykły punkt spacerowy.

Teren jest dodatkowo wypasany przez koniki polskie i szkockie krowy Highland. Zwierzęta pomagają ograniczać zarastanie otwartych fragmentów przez krzewy i młode drzewa. Dzięki temu zachowują się różne typy siedlisk zamiast jednolitego lasu. Koniki i krowy poruszają się swobodnie po dużej części rezerwatu, więc podczas spaceru można je spotkać na ścieżce albo zobaczyć z wieży wśród trzcin i traw.

Nie należy jednak do nich podchodzić ani próbować ich karmić. To zwierzęta wykorzystywane do naturalnego zarządzania terenem, a nie część mini-zoo.

Do De Baak nie podjeżdża się bezpośrednio samochodem. Najwygodniej zostawić auto na niewielkim parkingu przy Kwelderweg, oznaczonym jako parking Kollumerwaard / Middelgat. Stamtąd do wieży jest krótki spacer. Po około 100 metrach trzeba skręcić w lewo, a później jeszcze raz w lewo; po mniej więcej kolejnych 300 metrach dochodzi się do konstrukcji.

I właśnie ten krótki odcinek potrafi czasem zaskoczyć. Ścieżka prowadzi przez teren wypasany przez duże zwierzęta i przy mokrej pogodzie potrafi być naprawdę grząska. Dobre buty terenowe albo kalosze są dużo lepszym pomysłem niż białe sneakersy, szczególnie jesienią, zimą i po kilku dniach deszczu.

Jeśli macie więcej czasu, nie warto wracać od razu po zejściu z wieży. Kollumerwaard można połączyć z większym spacerem po Lauwersmeer, a kilka kilometrów dalej znajdują się kolejne ciekawe punkty obserwacyjne. Warto dorzucić między innymi Hemelplatform Zoutkamperplaat, który w dzień działa jako punkt widokowy, a po zmroku jest jednym z miejsc do obserwacji gwiazd w Dark Sky Park Lauwersmeer.