Louwman – muzeum motoryzacji

DLACZEGO WARTO?

Co czeka na miejscu.

Louwman Museum w Hadze to miejsce, w którym obok samochodów wyglądających jeszcze jak konne powozy stoją przedwojenne Bugatti, stare Ferrari, wyścigówki, Cadillac Elvisa Presleya i Aston Martin DB5 znany z Jamesa Bonda. Cała kolekcja liczy dziś ponad 275 zabytkowych i klasycznych pojazdów i obejmuje ponad 150 lat rozwoju motoryzacji.

Początek był znacznie skromniejszy. W 1934 roku Pieter Louwman kupił dwudziestoletniego Dodge’a Touring Car z 1914 roku. Nie chodziło mu o codzienne jeżdżenie – chciał zachować samochód na przyszłość, w czasach gdy pomysł tworzenia muzeum motoryzacji był jeszcze czymś dość nietypowym. Ten Dodge stał się początkiem kolekcji, którą później rozwijał jego syn Evert Louwman.

Z czasem samochodów było tak dużo, że kolekcja kilka razy zmieniała siedzibę. Najpierw trafiła do specjalnego budynku w Leidschendam, później do Raamsdonksveer, a w 2010 roku wróciła do Hagi. Obecny budynek zaprojektował amerykański architekt Michael Graves. Ma trzy piętra i ponad 10 000 m² powierzchni, a 2 lipca 2010 roku muzeum oficjalnie otworzyła królowa Beatrix.

Najstarsze pojazdy dobrze pokazują, jak eksperymentalna była motoryzacja pod koniec XIX wieku. W kolekcji znajduje się między innymi De Dion-Bouton & Trépardoux z 1887 roku, jeden z najstarszych zachowanych samochodów na świecie. Napędza go maszyna parowa, z przodu znajduje się kocioł, a cały pojazd bardziej przypomina niewielką lokomotywę na kołach niż późniejszy samochód.

Kilka lat później konstruktorzy pracowali już nad rozwiązaniami, które brzmią zaskakująco nowocześnie. Świetnym przykładem jest holenderski Spyker 60-HP z 1903 roku. Był pierwszym samochodem na świecie z sześciocylindrowym silnikiem, a jednocześnie pierwszym benzynowym autem wyposażonym w napęd na cztery koła i system hamowania wszystkich czterech kół. Powstał z myślą o wyścigu Paryż–Madryt, choć nie udało się go ukończyć na czas.

Jednym z najbardziej rozpoznawalnych samochodów w całym muzeum jest Aston Martin DB5 z 1964 roku, czyli oryginalny samochód związany z filmem „Goldfinger” z Seanem Connerym jako Jamesem Bondem. Nie jest to zwykły DB5 ustawiony obok plakatu filmowego. Samochód ma przygotowane dla filmu obrotowe tablice rejestracyjne, generator dymu, wysuwany kuloodporny ekran, ukryte karabiny, mechanizm wyrzucający kolce na drogę i oczywiście słynny fotel katapultowany. Wszystkie te modyfikacje wykonano w fabryce Aston Martina.

Kilka sal dalej można znaleźć Cadillaca Fleetwood z 1976 roku należącego do Elvisa Presleya. Elvis miał około stu Cadillaców i wiele z nich przerabiał według własnego gustu. Ten dostał dodatkowy chrom, nietypowe światła, specjalne stopnie przy drzwiach oraz oświetlenie deski rozdzielczej reagujące na rytm muzyki z radia. Pod maską znajduje się silnik o pojemności 8,2 litra.

Kolekcja nie kończy się jednak na kilku znanych nazwiskach i filmowych samochodach. Są tutaj auta elektryczne z początków XX wieku, samochody parowe, limuzyny, pojazdy wyścigowe, konstrukcje eksperymentalne i samochody marek, które dawno zniknęły z rynku. Dzięki temu przechodząc przez kolejne sale naprawdę widać, jak szybko zmieniała się motoryzacja – od pojazdów budowanych niemal jak powozy po coraz szybsze i bardziej zaawansowane konstrukcje XX wieku.

Osobną część kolekcji tworzą stare plakaty, modele, trofea, rzeźby i różne przedmioty związane z historią samochodu. Muzeum zbierało je razem z pojazdami, więc pomiędzy samochodami można zobaczyć również dawne reklamy, zabawki czy pamiątki z wyścigów.

Na Louwman Museum dobrze przeznaczyć więcej czasu niż na szybkie przejście przez jedną salę. Budynek jest duży, samochodów jest sporo, a przy wielu z nich historia jest równie ciekawa jak sam pojazd. Nie trzeba przy tym znać wszystkich modeli i oznaczeń silników – kolekcja pokazuje po prostu, jak przez ponad sto lat zmieniały się samochody i pomysły ludzi na to, czym w ogóle może być auto.