Wodne ogrody Het Lankheet

DLACZEGO WARTO?

Co czeka na miejscu.

Waterpark Het Lankheet koło Haaksbergen nie jest parkiem wodnym w takim znaczeniu, jakie podpowiada nazwa. Nie ma tu zjeżdżalni, basenów ani atrakcji kąpielowych. To raczej krajobrazowy eksperyment, w którym pokazano, jak przy pomocy roślin, wody i starego systemu nawadniania można oczyszczać wodę i jednocześnie tworzyć ciekawy teren spacerowy. Całość leży na historycznym landgoed Het Lankheet, wśród lasów, łąk, wrzosowisk i strumieni. Najbardziej charakterystyczną częścią są rozległe pola trzcinowe, zbiorniki wodne oraz tzw. Kidney Pools, czyli stawy przypominające kształtem nerki, przez które prowadzą duże kamienie ułożone bezpośrednio w wodzie.

Sam pomysł na Waterpark wyrósł z dużo starszej historii tego terenu. Na Het Lankheet od wieków wykorzystywano system vloeiweiden, czyli łąk zalewowych. Rolnicy kierowali wodę specjalnymi kanałami na pola i łąki, dzięki czemu nawozili glebę osadami niesionymi przez wodę, ograniczali zamarzanie gruntu i przyspieszali wzrost trawy wiosną. Był to prosty, ale bardzo skuteczny sposób gospodarowania jeszcze długo przed pojawieniem się nawozów sztucznych. Z czasem takie rozwiązania przestały być potrzebne i w wielu miejscach zniknęły, ale na Het Lankheet postanowiono część starego systemu przywrócić i wykorzystać na nowo.

Współczesny Waterpark pokazuje, jak podobną zasadę można połączyć z naturalnym oczyszczaniem wody. Woda trafia do specjalnych pól obsadzonych trzciną, gdzie roślinność, gleba i mikroorganizmy pomagają wychwytywać część zanieczyszczeń i składników odżywczych. Następnie oczyszczona woda przechodzi dalej do kolejnych zbiorników i kanałów. Zamiast ukrywać cały proces w technicznej instalacji za ogrodzeniem, tutaj potraktowano go jako część krajobrazu. Dzięki temu podczas spaceru widać jednocześnie naturę, dawny sposób gospodarowania i współczesny eksperyment związany z wodą.

Najbardziej rozpoznawalnym miejscem są Kidney Pools. To dwa zbiorniki o kształcie przypominającym nerki, co nie jest przypadkowe. Mają symbolizować działanie naturalnego systemu oczyszczania podobnego do pracy ludzkich nerek. Przez środek prowadzą duże kamienie, po których można przejść z jednej strony na drugą praktycznie po powierzchni wody. Ten fragment jest szczególnie popularny wśród rodzin z dziećmi, bo zwykły spacer zamienia się tutaj na chwilę w małą przeprawę. Przy mokrej pogodzie trzeba jednak uważać, bo kamienie mogą być śliskie.

Sam Waterpark jest tylko częścią znacznie większego Landgoed Het Lankheet. Cały teren ma bardzo zróżnicowany charakter: są lasy, otwarte łąki, niewielkie wrzosowiska, stare kanały, strumienie i pozostałości dawnego gospodarowania wodą. Można więc potraktować park jako jeden z punktów większej wycieczki, a nie jako samodzielną atrakcję do obejścia w kilkanaście minut. Jedna z tras Landschap Overijssel ma około 9 km i prowadzi przez większą część landgoed, obok vloeiweiden, Waterparku, lasów i kolejnych elementów związanych z dawnym systemem wodnym.

Na trasie pojawia się także Balkengat, czyli miejsce, gdzie dawniej moczono drewno w bieżącej wodzie. Taki proces nazywano wateren i miał poprawiać trwałość drewna, zmniejszać jego podatność na grzyby oraz przygotowywać je do dalszej obróbki. Na Het Lankheet nadal można zobaczyć ten dawny sposób przygotowywania drewna, co dobrze pasuje do całej idei terenu: zamiast jednej wystawy w budynku ogląda się dawne techniki bezpośrednio w krajobrazie.

Ciekawym fragmentem jest również tzw. klimaatbos, czyli las wykorzystywany do eksperymentów związanych z wpływem zmian klimatu na roślinność. Dochodzi się do niego przez tunel znajdujący się niedaleko pól trzcinowych. Dzięki temu Waterpark nie skupia się wyłącznie na historii. Stare systemy nawadniania zestawiono tutaj z badaniami nad współczesnymi problemami związanymi z wodą, suszą i zmianami środowiska.

Warto też zwrócić uwagę na samą Buurserbeek. W ostatnich latach część jej biegu ponownie ukształtowano bardziej naturalnie, pozwalając rzece mocniej meandrować. W okolicy można więc zobaczyć zarówno sztucznie wykopane kanały służące gospodarowaniu wodą, jak i bardziej naturalny strumień wracający do krętego biegu. To właśnie ta mieszanka sprawia, że Het Lankheet jest ciekawsze niż typowy park spacerowy.

Jeśli planujecie dłuższą trasę, warto połączyć Waterpark z Oostendorper Watermolen. To zabytkowy zespół młynów wodnych stojący nad Buurserbeek. Składa się z młyna zbożowego i olejowego, a charakterystyczne koła wodne nadal dobrze pokazują, jak dawniej wykorzystywano energię płynącej wody. Miejsce inspirowało nawet Jacoba van Ruisdaela, jednego z najsłynniejszych holenderskich pejzażystów XVII wieku. Na części tras młyn znajduje się mniej więcej w ostatniej ćwiartce spaceru, więc dobrze nadaje się na przerwę przed powrotem.

Najwygodniejszy punkt startowy dla większej trasy znajduje się przy Scholtenhagenweg 46, 7481 VP Haaksbergen, niedaleko Erve Bruggert. Po drugiej stronie mostku znajduje się parking i początek oznaczonych szlaków. Jeśli zależy Wam przede wszystkim na samym Waterparku, można wybrać krótszy wariant prowadzący bezpośrednio w jego stronę. Istnieją także lokalne trasy liczące około 4–5 km, które łączą Waterpark z lasami i Buurserbeek.