Jezioro Mookerplas

DLACZEGO WARTO?

Co czeka na miejscu.

Mookerplas leży przy Mook i Plasmolen, w najbardziej na północ wysuniętej części Limburgii. To jeden z tych zakątków Holandii, gdzie krajobraz trochę nie pasuje do stereotypu całkowicie płaskiego kraju. Nad wodą widać zalesione wzniesienia, przy brzegu stoją żaglówki, a po drugiej stronie znajdują się piaszczyste plaże i trawiaste miejsca do odpoczynku. Sam zbiornik ma ponad 100 hektarów i przez otwarte połączenie z Mozą jest wykorzystywany nie tylko do pływania, ale też do żeglarstwa, kajaków, SUP-ów i motorowych łodzi.

Najciekawsze jest jednak to, że Mookerplas wcale nie jest starym naturalnym jeziorem. Jeszcze w połowie XX wieku obecny krajobraz wyglądał zupełnie inaczej. W latach 1950-1970 prowadzono tutaj wydobycie piasku, żwiru i gliny, a powstałe wyrobisko stopniowo zamieniło się w ogromny zbiornik wodny. Gmina Mook en Middelaar podaje, że był to jeden z pierwszych projektów w Holandii, przy których już podczas wydobycia zakładano, że po zakończeniu prac powstanie pełnoprawny teren rekreacyjny.

To tłumaczy również sporą głębokość i dość regularne fragmenty brzegu. Nie mamy tutaj dawnego zakola rzeki czy jeziora polodowcowego, tylko teren ukształtowany przez ciężki przemysł, któremu później nadano zupełnie inną funkcję. Dzisiaj trzeba znać tę historię, żeby się tego domyślić. Z plaży widać głównie wodę, łodzie i zielone wzgórza w tle, a po dawnych koparkach praktycznie nie ma śladu.

Najpopularniejsza część rekreacyjna znajduje się po stronie Plasmolen. Jest tam szeroka piaszczysta plaża De Grote Siep oraz duża trawiasta przestrzeń, więc w ciepłe dni miejsce funkcjonuje jak normalne kąpielisko. Można wejść do wody, rozłożyć się na brzegu albo przyjechać z własnym sprzętem wodnym. Mookerplas jest też popularne wśród żeglarzy, bo przez połączenie z Mozą nie jest zamkniętym jeziorem, na którym po godzinie widziało się już każdy brzeg.

Wokół zbiornika działa kilka marin, więc latem liczba łodzi potrafi być naprawdę spora. Można też wypożyczyć kajak, SUP albo niewielką łódź i obejrzeć jezioro od strony wody. To chyba najlepszy sposób na zobaczenie charakterystycznego położenia Mookerplas - z jednej strony szeroka dolina Mozy, z drugiej zalesiony wał wzgórz, który wygląda bardziej jak kawałek Niemiec niż typowa holenderska równina.

Sama okolica ma zresztą ciekawą historię geologiczną. Wzgórza widoczne nad Plasmolen są częścią morenowego wału utworzonego przez lądolód podczas epoki lodowej. To dlatego w tej części Limburgii pojawiają się strome zbocza i różnice wysokości, których raczej nie spodziewa się kilka kilometrów od Mozy. Mookerplas leży dokładnie u podnóża tego wzniesienia, więc połączenie dużej tafli wody z wysokim, zielonym brzegiem jest tutaj naprawdę nietypowe jak na Holandię.

Woda ma również swoją mniej przyjemną stronę. Podczas wysokich stanów Mozy poziom w Mookerplas może być problemem dla okolicy, dlatego po powodziach z 1993 i 1995 roku wzmocniono miejscowe zabezpieczenia przeciwpowodziowe. Przy Mook powstały między innymi nowe elementy ochronne, a śluza przy Cuijksesteeg może zostać zamknięta tak, żeby wysoka woda z Mozy nie podnosiła niebezpiecznie poziomu jeziora.

Mookerplas warto więc potraktować szerzej niż tylko jako plażę na upalny dzień. Latem można tutaj pływać i spędzić kilka godzin nad wodą, ale poza sezonem teren nadal nadaje się na spacer wzdłuż brzegu. Najlepsze jest chyba zestawienie dwóch krajobrazów: dużego jeziora powstałego po przemysłowym wydobyciu i zalesionych wzgórz stojących tuż za nim. Gdyby nie stare zdjęcia i mapy, mało kto zgadłby dziś, że cała ta tafla wody pojawiła się dopiero w czasach naszych dziadków.