Bazylika św. Odylii i św. Mikołaja

DLACZEGO WARTO?

Co czeka na miejscu.

Sint Odiliënberg to niewielka miejscowość niedaleko Roermond, ale bazylikę zauważycie jeszcze zanim podejdziecie pod jej drzwi. Stoi na wzgórzu nad Roer, a dwie charakterystyczne wieże wystają ponad dachy domów i drzewa. Szczególnie fajnie wygląda z dalszej perspektywy, kiedy w jednym kadrze łapie się kościół, wzgórze i zieloną dolinę rzeki.

Historia tego miejsca zaczyna się naprawdę wcześnie, bo już w VIII wieku. Według tradycji na tutejszym wzgórzu osiedlili się trzej anglosascy misjonarze - Wiro, Plechelmus i Otgerus. Założyli tutaj niewielki klasztor, z którego później rozwinął się ważniejszy ośrodek religijny. Sama miejscowość Sint Odiliënberg zaczęła powstawać właśnie u podnóża tego wzgórza.

Obecna bazylika nie pochodzi jednak w całości z VIII wieku. Najstarsze fragmenty dzisiejszej świątyni mają średniowieczne korzenie, a kolejne części dobudowywano przez następne stulecia. Nawa może sięgać XI wieku, transept XII wieku, a chór i charakterystyczne wieże powstały około 1200 roku. Budynek wznoszono z kamienia polnego, otoczaków, tufu i piaskowca, dzięki czemu do dziś ma ten ciężki, surowy romański wygląd.

Przez długi czas był to kościół związany z tutejszym kapitułą kanoników. W XIV wieku kapitułę przeniesiono do Roermond, a stara świątynia zaczęła stopniowo tracić swoje wcześniejsze znaczenie. Dopiero później ponownie zaczęła pełnić funkcję kościoła parafialnego.

Pod koniec XIX wieku bazylika była już w takim stanie, że przeszła dużą restaurację. Prace prowadził Johannes Kayser, uczeń słynnego Pierre’a Cuypersa. Na podstawie zachowanych romańskich części odbudowano brakujące fragmenty i w dużej mierze ukształtowano wygląd kościoła, który oglądamy dzisiaj.

Spokoju nie było jednak długo. Pod koniec II wojny światowej kościół został bardzo mocno uszkodzony. W 1945 roku zniszczono wieże, a duża część transeptu i prezbiterium legła w gruzach. Po wojnie ruszyła kolejna odbudowa, tym razem pod kierunkiem architekta Alphonsa Boostena.

W 1957 roku świątynia otrzymała tytuł bazyliki mniejszej. Było to związane między innymi z jej znaczeniem dla historii chrystianizacji regionu Maas-Rijn. Kilkadziesiąt lat później budynek dostał jeszcze jeden cios - podczas trzęsienia ziemi w Limburgii w 1992 roku pojawiły się kolejne uszkodzenia, które naprawiano w następnych latach.

W środku warto zwrócić uwagę nie tylko na samą romańską architekturę. Zachowały się tu również stare elementy związane z wielowiekową historią kościoła, a podczas badań archeologicznych odkryto nawet relikwiarzowe miejsce pochówku datowane na X wiek. To fajnie pokazuje, że nie mamy tutaj do czynienia z późniejszym kościołem zbudowanym „w starym stylu”, tylko miejscem, które było ważne już ponad tysiąc lat temu.

Po wyjściu warto obejść całe wzgórze. Obok bazyliki stoi niewielka Mariakapel, jest stary cmentarz, a kilka kroków dalej można zejść w stronę Roer. Przez Sint Odiliënberg prowadzi też Pieterpad, więc w okolicy regularnie pojawiają się osoby idące jedną z najbardziej znanych długodystansowych tras w Holandii.

Najfajniejszy jest tutaj właśnie cały zestaw - niewielka limburgijska miejscowość, rzeka wijąca się poniżej i ta ogromna kamienna bazylika stojąca na wzgórzu od setek lat. Jeśli będziecie w okolicy Roermond, warto dorzucić Sint Odiliënberg do trasy i przejść się jeszcze kawałek wzdłuż Roer.