Plac ARTISplein

DLACZEGO WARTO?

Co czeka na miejscu.

ARTISplein w Amsterdamie to dobre miejsce dla osób, które są już w dzielnicy Plantage i chcą zajrzeć w okolice ARTIS bez kupowania biletu do zoo. Plac znajduje się bezpośrednio przy kompleksie zoologicznym, ale od 2014 roku jest dostępny dla wszystkich. Można więc wejść tutaj normalnie z ulicy, usiąść przy stolikach, zrobić przerwę podczas zwiedzania miasta albo po prostu zobaczyć fragment atmosfery ARTIS od zupełnie innej strony.

Najfajniejsze jest to, że granica między publicznym placem a zoo jest tutaj bardzo cienka. Z ARTISplein widać między innymi dużą wolierę Hollandse Polder, a w pobliżu znajduje się także staw z flamingami. Nie wchodzi się oczywiście na teren właściwego ogrodu zoologicznego, ale można spokojnie usiąść kilka metrów od zwierząt i obserwować część ekspozycji bez biletu. Na placu znajdują się również zwykłe stoły piknikowe, więc nie trzeba korzystać z restauracji ani kupować czegokolwiek na miejscu.

ARTISplein jest częścią większej przemiany całego ARTIS. Ogród zoologiczny powstał już w 1838 roku jako Natura Artis Magistra i z czasem rozrósł się w jeden z najstarszych ogrodów zoologicznych w Europie. W XIX wieku nie chodziło wyłącznie o pokazywanie żywych zwierząt. ARTIS gromadziło również preparaty, minerały, książki i różnego rodzaju zbiory przyrodnicze. Właśnie w tej części kompleksu znajdowały się jedne z pierwszych terenów kupionych przez stowarzyszenie, w tym dawny ogród Middenhof, na którego miejscu znajduje się obecny ARTISplein.

Dzisiejszy plac otwarto dla szerokiej publiczności w 2014 roku. Była to część większego pomysłu na stopniowe otwieranie ARTIS bardziej na miasto. W tym samym roku przy placu uruchomiono ARTIS-Micropia, pierwsze na świecie muzeum poświęcone mikroorganizmom. Kilka lat później dołączyło do niego ponownie otwarte ARTIS-Groote Museum, mieszczące się w dużym zabytkowym budynku z XIX wieku. Dzięki temu sam plac stał się właściwie wejściem do kilku różnych atrakcji, a nie tylko przestrzenią przed zoo.

Bardzo charakterystycznym budynkiem przy ARTISplein jest właśnie Groote Museum. Powstał w XIX wieku jako reprezentacyjna część ARTIS i przez lata służył między innymi do prezentowania kolekcji przyrodniczych oraz jako miejsce spotkań członków stowarzyszenia. Po około 75 latach zamknięcia dla publiczności został ponownie otwarty w 2022 roku. Dziś muzeum koncentruje się na powiązaniach między człowiekiem, zwierzętami, roślinami i mikroorganizmami.

Tuż obok znajduje się Micropia, czyli zupełnie inny świat. Zamiast dużych zwierząt ogląda się tutaj bakterie, grzyby i inne mikroorganizmy, których na co dzień praktycznie nie zauważamy. Samo wejście do obu muzeów jest płatne, ale ARTISplein pozostaje normalną przestrzenią publiczną, więc można odwiedzić plac bez korzystania z żadnej z tych atrakcji.

Dużą część klimatu tworzy też Café-Restaurant De Plantage. Jego taras wychodzi bezpośrednio na plac, a latem jest to jedno z przyjemniejszych miejsc w tej części Amsterdamu na kawę albo obiad. Nie trzeba jednak siadać w restauracji. Na ARTISplein są również zwykłe miejsca do siedzenia i stoły piknikowe, więc równie dobrze można przyjść z własnym jedzeniem.

Sam plac nie jest ogromny i nie ma sensu traktować go jako samodzielnej atrakcji na kilka godzin. Najlepiej działa jako przystanek podczas spaceru po Plantagebuurt. W pobliżu znajdują się Hortus Botanicus, Verzetsmuseum, Hollandsche Schouwburg, Portugese Synagoge i oczywiście samo ARTIS. Można więc spokojnie ułożyć całą trasę po tej części Amsterdamu i po drodze zatrzymać się tutaj na odpoczynek.

Warto też zwrócić uwagę na samą dzielnicę. Plantage już od XVII wieku miało bardziej zielony charakter niż gęsto zabudowane centrum Amsterdamu. W 1682 roku część niezabudowanych terenów zaczęto wynajmować jako ogrody rekreacyjne i letnie miejsca wypoczynku. Z czasem pojawiły się tutaj kolejne instytucje naukowe i kulturalne, między innymi Hortus Botanicus i później ARTIS. Dziś nadal jest to jedna z najbardziej zielonych części centrum miasta.

ARTISplein dobrze pasuje do tego charakteru. Nie jest zwykłym betonowym placem przed wejściem do atrakcji, tylko spokojną przestrzenią z zielenią, wodą, zwierzętami widocznymi w tle i zabytkowymi budynkami dookoła. Szczególnie przy dobrej pogodzie można tutaj spokojnie usiąść na kilkanaście czy kilkadziesiąt minut i odpocząć od bardziej zatłoczonych ulic centrum.